Algemeen:
De Es speelt een belangrijke rol in de mythologie, magie en folklore van vele culturen. In het Stenen Tijdperk werd Essenloof reeds gebruikt als veevoeder. Het Essenhout was bij de Romeinen en Grieken, door de rechte stamgroei, zeer geliefd voor het maken van speren. De Es staat bekend als wagenmakerboom omdat het hout werd gebruikt voor het vervaardigen van wagens en koetsen. Tegenwoordig maakt men ervan: meubels, biljartstokken, stelen voor werktuigen zoals spades, honkbalknuppels en turntoestellen. Essenhout gebruikt men ook voor parket, trappen en betimmering. De Es laat zich ook gemakkelijk als haag vlechten.
De naam Es, is waarschijnlijk afgeleid van ‘As’ vanwege de asgrijze kleur van de schors. Es kan ook te maken hebben met het Griekse woord ‘ask’ wat speer betekent. De botanische benaming Fraxinus excelsior is de oude Latijnse naam voor de Es. Waarbij Fraxinus, vuurschijnsel betekend en Excelsior, hoger (dan de andere bomen) betekend. Want als echte Zonneboom reikt hij naar het licht en kan hij 45 m hoog worden.
De Germaanse naam voor de Es was Yggdrasil en stond in verband met Ygg, één van de namen van Wodan/Odin (oppergod der Germanen). De Es wordt ook Venus van het woud genoemd. In Engeland spreekt men van de husbandry, de boerenboom, omdat het hout door boeren veelzijdig gebruikt werd en nog wordt.
De Es is de enige inheemse boomsoort die na de ijstijden en de plooifase van de Alpen in Europa teruggekomen is. De Es behoort, samen met de Liguster, Sering en Jasmijn tot de olijfboomachtigen. Er zijn 65 verschillende soorten Essen als Boom of als struik.
De Es kan één – of tweehuizig zijn, doch wordt hem een mannelijke energie toegewezen. De Es bloeit voordat hij in blad komt en de vruchten zijn voorzien van ‘vleugeltjes’ die de verspreiding ervan vergemakkelijken. Hij heeft een ronde of ovale kroon dat telkens, in de herfstmaanden, alle bladeren verliest. De bladknoppen zijn opvallend zwart.
De Es houdt van een voedselrijke, kalkhoudende en vochtige bodem in gemengde loofbossen tot in het middelgebergte, vaak langs water, in moerasbossen. De Es wordt daar gewaardeerd omdat zijn loof, dat gemakkelijk verteert, de bosgrond verrijkt en daardoor voor een rijk bodemleven en biodiversiteit zorgt. Maar hij groeit ook op droge gronden. Hij wortelt diep en groeit snel. Essenhout is lichtgekleurd, hard, taai, sterk maar toch elastisch en buigzaam. Men kan het goed splijten. Essen kunnen een leeftijd van 250-300 jaar bereiken.
Wikipedia:https://nl.wikipedia.org/wiki/Es_(boom)
De Romeinen weidden de Es aan Mars, de ‘God van de oorlog’. Ze maakten van het harde Essenhout speren.
Volgens de Noorse mythologie (Edda) is de Es de heiligste boom der Bomen. Essenhout zou een magische kracht bezitten. Hij wordt daar Yggdrasil genoemd, ‘de Boom die de levenskracht draagt’. Yggdrasill heeft drie wortelen. De eerste reikt naar de mensen. Hier zitten de drie ‘Nornen’ (noodlotgodinnen) Verleden, Heden en Toekomst. De tweede wortel reikt naar het land van de reuzen, die kracht en macht symboliseren. De derde wortel loopt naar het rijk van de bleke doodsgodin. Aan deze wortel knaagt de vreselijke Slang Nidhöggr, die met de Adelaar ruziet.
Als Wereldboom is de Es de verbinding tussen wereld, onderwereld en de hemelen én is de Es het symbool voor onsterflijkheid en levenskracht. De Es staat o.a. symbool voor sterkte, voorspoed en bescherming tegen gevaar en kwaad.
Volgens de Noorse/Germaanse/Griekse mythologie is de man uit een Es ontstaan. Vikingen werden ook “Esmensen” genoemd. Hun speerschachten, heften van messen en ook boten waren van Essenhout gemaakt welke hun bijzondere macht verleende.
Voor de Keltische druïden symboliseerde de Es het hele bestaan.
Volgens de volksgeneeskunde werkt Essenbast vocht afdrijvend en koortswerend. Omdat men vroeger met de looizuurhoudende bast wonden behandelde, kreeg de Es ook wel de naam ‘wondeboom’. Hij zou ook bij jicht en reuma helpen. En als rauwkostsalade versterken Essenbladeren het immuunsysteem.
De Es is een grote en sterke Boom waar je niet makkelijk contact mee krijgt. Doch eenmaal je de aandacht van een Es krijgt en er communicatie tot stand gekomen is, is deze blijvend en onvoorwaardelijk. Op dat moment is hij er alleen nog maar voor jou en hij verwacht ook dat je alle aandacht op hem richt. Hij is bereidt zich voor je op te offeren en hij zal je steunen door dik en dun. De Es is een wijze, intelligente, lieve en goedige boom. Hij is soms een beetje in de war door de chaos om hem heen, waardoor hij soms erg egoïstisch kan zijn. En zijn raad neem je best met een korrel zout … De Es heeft de neiging om de zaken een beetje te verdraaien naar zijn eigen inzicht.
De energie van de Es brengt je in contact me je ware zelf zodat je kunt uitvinden wat je echt belangrijk vindt in het leven. Bij de Es hoort de affirmatie: ‘Ik maak contact met mijn hoger zelf om duidelijke beslissingen te nemen’ en ‘Het grootste inzicht schuilt in zelfbeschouwing.’ De Es is een individualist en geeft je duidelijkheid, genezing, overwinning, flexibiliteit, moed, gerichtheid, ambitie, intellect, melancholie, heden en verleden, leven, respect, traditie, bescherming, trots, snelheid, controle, wijsheid, wedergeboorte, verleggen van je grenzen en horizon, reizen, sterkte, voorspoed. Een Es is er ook sterk op gericht om vooruit te komen.